Yapay zekanın baş döndüren gelişimi, birçok sektörde olduğu gibi hukuk alanında da köklü değişimlere yol açıyor. Verilerin işlenmesi, araştırmaların yapılması, anlaşmaların hazırlanması gibi birçok süreç artık yapay zeka destekli sistemlerle çok daha hızlı ve verimli hale geldi. Bu da avukatların çalışma şekillerini değiştiriyor ve yeni beceriler kazanmalarını gerektiriyor.
Peki gelecekte başarılı olmak isteyen bir avukat hangi niteliklere sahip olmalı? Sadece hukuki bilgi yeterli mi yoksa bunun ötesinde kazanılması gereken yetkinlikler var mı? İşte bu yazıda, sektör uzmanlarının öngörüleri ve araştırma bulgularından yola çıkarak, yapay zeka çağında avukatların sahip olması gereken kritik becerileri derinlemesine inceleyeceğiz.
Veri analizinden kodlama becerilerine, yaratıcı düşünmeden etik değerlere kadar birçok alanı ele alacak, örneklerle konuyu pekiştireceğiz. Çünkü geleceğin başarılı avukatları, sadece hukukçu değil aynı zamanda teknoloji fenomeni ve çok yönlü bireyler olacaklar. Haydi hukuk sektörünün bu değişim sürecine ve geleceğin avukatlarından beklenen niteliklere yakından bakalım!
Teknolojik Dönüşümün Hukuk Sektörüne Etkisi
Yapay zekanın hukuk sektöründeki kullanımı son yıllarda hızla artmıştır. 2022 yılında yapılan bir araştırmaya göre, dünyanın en büyük 20 hukuk firmasının %85'i yapay zeka teknolojilerinden faydalanmaktadır. Özellikle büyük veri analizleri, belge taraması, araştırma ve anlaşma hazırlama gibi işlemler yapay zeka destekli yazılımlar tarafından kolaylıkla gerçekleştirilebilmektedir.
-
Örneğin, JPMorgan Chase bankası, 2017 yılında COIN adlı bir yapay zeka yazılımı geliştirmiş ve bu yazılım sayesinde 360.000 saat avukat emeğinden tasarruf etmiştir.
-
Ancak yapay zeka, bazı insan becerilerini henüz tam olarak taklit edememektedir. Karmaşık analizler, yaratıcı düşünme, müzakere ve insani duygular halen insanların ayrıcalığı olmaya devam etmektedir.
Veri İşleme ve Analiz Becerileri
Hukuk camiasında günümüzde muazzam miktarda veri üretilmektedir. Davalarla ilgili belge ve kayıtlar, mahkeme kararları, yasal düzenlemeler vb. Tüm bu verileri işlemek ve anlamak kritik öneme sahiptir. Avukatların veri okuryazarlığı ve analitik düşünme becerilerine sahip olmaları gerekmektedir. Büyük verileri görselleştirebilmeli, trendleri saptayabilmeli ve bu verilerden akıllıca çıkarımlar yapabilmelidirler.
-
Python, R gibi programlama dilleri ve veri görselleştirme araçlarını öğrenmek avukatlara büyük avantaj sağlayacaktır. Böylece yapay zeka sistemleriyle daha uyumlu çalışabileceklerdir.
-
Baker McKenzie hukuk firması için çalışan bir veri bilimci, şu yorumu yapmıştır: "Gelecekte başarılı olacak avukatlar, veri bilimiyle yakından ilgilenecek ve teknolojik araçları etkin kullanabilecek kişiler olacak."
Kodlama ve Programlama Temelleri
Avukatların kodlama bilgisine tam anlamıyla sahip olmaları gerekmese de, temel seviyede programlama mantığını kavramaları önemlidir. Böylece yapay zeka sistemlerinin nasıl çalıştığını daha iyi anlayabilirler. Özellikle makine öğrenmesi ve derin öğrenme gibi yapay zeka dallarının arkasındaki algoritmaları ve modelleri anlamak, bu sistemlerin avantaj ve sınırlarını değerlendirmek için kritiktir.
-
Harvard Hukuk Fakültesi, müfredatına 'Kodlama için Hukuk' dersini eklemiştir. Bu ders; hukukçuları dijital çağa hazırlamak ve kodlama fikirlerine aşina kılmak amacını taşımaktadır.
-
Öte yandan, düşük kodlu veya kodlamaya gerek olmayan yapay zeka araçları da yaygınlaşmaktadır. Bunlar da avukatlar için faydalı olabilir.
-
Dr. Tünde Cserny, yazılım ve hukuk başlıklı bir makalede "Hukukçular tam zamanlı kodlama yapmasalar bile, algoritmaların temel mantığını öğrenmeleri önemlidir. Böylece yapay zeka araçlarını daha bilinçli kullanabilirler" demektedir.
Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme
Yapay zeka sistemleri ne kadar gelişmiş olursa olsun, insanların eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine her zaman ihtiyaç duyulacaktır. Bu beceriler tamamen insan aklına özgüdür. Avukatlar; bağımsız, analitik ve mantıklı düşünme, karmaşık sorunları irdeleme ve özgün çözümler üretme yeteneklerini geliştirmelidirler.
-
Örneğin, bir yapay zeka sistemi size belirli bir dava için olası kararları ve bunların olasılıklarını sunabilir. Ancak hangi kararın o spesifik duruma en uygun olduğunu değerlendirmek size düşecektir.
-
Avukat Maurits Dolmans şu görüşü paylaşıyor: "Yapay zeka, avukatların işlerini kolaylaştırabilir ancak asla tamamen yerine geçemez. Nihayetinde, bir insanın yaratıcı ve eleştirel düşünme yetenekleri halen kritik öneme sahiptir."
Yaratıcı ve Analitik Düşünme
Hukukun doğası gereği; yaratıcı, özgün ve analitik düşünmeyi zorunlu kılmaktadır. Karmaşık davaları çözmek, yeni durumlara uygun stratejiler geliştirmek büyük bir yaratıcılık gerektirir. apay zeka sistemleri, mevcut verilerden yeni öngörüler üretebilir, fakat tamamen yeni ve özgün fikirler ortaya koymada henüz yetersiz kalmaktadır.
-
Stanford Hukuk Profesörü Rhoren Billier, "Gelecekte öne çıkacak avukatlar, sadece bilgili değil aynı zamanda yaratıcı ve yenilikçi düşünebilen kişiler olacak" diyor.
-
Yaratıcılık ayrıca müzakere gibi kritik hukuk süreçlerinde de büyük önem taşımaktadır. İnsanların empati, ikna ve esneklik becerilerine halen ihtiyaç duyulmaktadır.
-
Benzersiz durumları analiz edip yeni yaklaşımlar geliştirebilmek, avukatlar için her zaman değerli bir yetenek olacaktır.
Esneklik ve Uyum Sağlama
Teknolojik değişim o kadar hızlı ilerliyor ki, avukatların sürekli kendilerini güncellemeleri ve yeni beceriler edinmeleri gerekiyor. Esnek ve uyum sağlayabilen zihinler geleceğin kazananları olacak. Her yeni teknolojiyi ya da sistemi öğrenmek yerine, genel bir öğrenme becerisi kazanmak daha değerlidir. Böylece her türlü yeniliğe daha kolay ayak uydurulabilir.
- Microsoft'un yapay zeka mimarlarından Chris Bishop, "En başarılı profesyoneller, kendilerini sürekli geliştiren, değişime açık ve uyum sağlayabilen kişiler olacak" diyor.
Sadece hukuk alanındaki değil, tüm alanlardaki yenilikleri takip etmek önemlidir. Teknolojinin farklı disiplinlerle kesişim noktaları, yeni çözümler bulma fırsatları yaratabilir. Esneklik aynı zamanda düşünce biçimi olarak da kritiktir. Geleneksel bakış açılarının dışına çıkabilmek, farklı perspektiflerden bakmak şarttır.
İletişim ve Müzakere Becerileri
Yapay zeka sistemleri ne kadar gelişirse gelişsin, bir insanın duygu ve nüansları anlama, ikna etme ve müzakere becerilerinin yerini alamaz. Bu tamamen insani yetiler olarak kalacaktır. Sözlü ve yazılı olarak düşüncelerini etkili şekilde ifade edebilmek, karmaşık konuları basitleştirebilmek avukatlar için hayati öneme sahiptir.
-
Amerika Çalışma İstatistikleri Bürosu, en çok aranan becerilerden birinin "mükemmel iletişim yetenekleri" olduğunu belirtmektedir.
-
Jüriye ve mahkemelere ikna edici şekilde hitap edebilmek, farklı paydaşlarla müzakere edebilmek kritik öneme sahiptir. Yapay zeka bu becerileri geliştiremez.
İnsanları ve tonlamaları doğru anlayabilmek, beden dilini yorumlayabilmek avukatlara büyük avantaj sağlar. Bu tür ince detayları kaçırmamak önemlidir.
- Avukat Sarah Hamilton da "Hukukta teknoloji ne kadar ilerler ilerlerse ilerlesin, insanlarla etkili iletişim kurabilmek, onları anlayabilmek her zaman çok kıymetli bir yetenek olacak" diyor.
Duygusal Zeka ve Empati
Duygusal zeka, yapay zeka sistemlerinin en zayıf olduğu alanlardan biridir. İnsan duygularını okumak, empati kurmak tamamen insan beyninin ayrıcalığıdır. Avukatlar için, müvekkillerin veya diğer tarafların duygularını anlayabilmek ve buna göre hareket edebilmek çok önemlidir. Her dava kişiseldir ve insani bir boyutu vardır.
- Stanford Üniversitesi'nden Dr. Stephanie Martin, "Hukuk teknoloji ile iç içedir, ancak empati ve insani duygular halen kritik farktır" diyor.
Müvekkilleri rahatlatabilmek, onların gerçekten ne istediğini kavrayabilmek dava kazanmak için çok önemlidir. Bir yapay zeka, gerçek bir bağ kuramaz. Ayrıca ekip içindeki kişilerarası ilişkileri yönetmek de duygusal zekanın bir parçasıdır. İnsanları doğru motive edebilmek için empati şarttır.
- İTÜ İnsan ve Yapay Zeka Araştırma Merkezinden Prof. Dr. Ayşe Naz Erkan da "Yapay zeka sistemleri halen insan gibi dinleyemiyor ve empati kuramıyor. Bu yüzden insan avukatların bu nitelikleri çok değerli olacak" demektedir.
Etik ve Değer Yargıları
Hukuk alanında etik ilkeler ve değer yargıları son derece önemlidir. Yapay zeka sistemleri açık bir şekilde bu kavramları tam olarak özümseyemez. Avukatlar, müvekkillerinin çıkarlarını korumakla yükümlüdürler. Ancak bunu yaparken de yasaların ve etik kuralların çizdiği sınırlara riayet etmek zorundadırlar. Bir yapay zeka, "Doğru" ya da "yanlış" ı soyut düzeyde değerlendiremez. Etik kararlar vermek, ancak insan yargısıyla mümkündür.
- MIT'den Yapay Zeka Etiği Uzmanı Lex Berman'a göre "Yapay zekanın bizi yönlendirmesine izin vermemeliyiz. Etik karar verme, insan değerlerini ve üstün muhakeme gücünü gerektirir."
Avukatların yüksek etik standartlara uymaları ve kişisel değerlere sahip olmaları beklenir. Aksi takdirde yaptıkları işin hiçbir kıymeti olmaz. Ayrıca insan haklarının korunması, adil yargılanma gibi temel ilkeler ancak insan deneyim ve değerleriyle hayata geçirilebilir.
- Georgetown Hukuk Fakültesinden Prof. Anita Singh de "Yapay zeka hiçbir zaman insana özgü değer yargılarının yerini tutamaz. Gelecekte başarılı avukatlar, bu değerleri taşıyabilen kişiler olacak" diyor.
Sürekli Öğrenme ve Merak
Teknoloji o kadar hızlı ilerliyor ki, avukatların da hayatları boyunca sürekli kendilerini geliştirmeleri, yeni şeyler öğrenmeleri şart olacak. Sadece hukuk alanında değil, farklı disiplinlerde merak uyandıracak alanlara da ilgi duymalı, çok yönlü düşünmeyi öğrenmelidirler.
- Harvard'dan Dr. Marcus du Sautoy "Hukukçuların artık sadece kendi alanlarına odaklanmaması gerekiyor. Farklı alanlardan beslenmeliler. Böylece yeni fikirlere açık olabilirler" diyor.
Kodlama, veri bilimi, yapay zeka teknolojileri, insan-makine etkileşimi gibi konuları takip etmek önem kazanıyor. Ancak sürekli öğrenmek sadece teknik becerilerle sınırlı olmamalıdır. Sosyal bilimler, felsefe, sanat gibi insani disiplinlerden de beslenilmelidir.
- Stanford Hukuk Fakültesinden Laura Gómez ise "Geleceğin başarılı avukatları sadece teknik konularda değil, insani alanlarda da meraklı ve sürekli öğrenen kişiler olacak" diyor.
Webinarlar, çevrimiçi dersler, konferanslar ve atölye çalışmaları ile sürekli kendini yenilemek mümkün olacaktır. Ömür boyu öğrenme anlayışını benimsemek şart.Ayrıca diğer disiplinlerden uzmanlarla iş birliği yapmak da önem kazanıyor. Farklı bakış açılarını dinlemek ve çok yönlü bir anlayış geliştirmek gerekiyor. Örneğin yapay zeka uzmanlarıyla, veri bilimcileriyle, tasarımcılarla ortak çalışmalar yapmak, yeni sinerji alanları yaratabilir.
- Michegan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Mark West ise şunları söylüyor: "Sadece meslektaşlarıyla değil, farklı alanlardan insanlarla da fikir alışverişinde bulunmak avukatlara büyük katkı sağlayacak."
Eleştirel düşünme, merak ve sürekli öğrenme, hukukçuların teknoloji karşısında geri kalmamaları için şarttır. Aksi takdirde, değişen dünyaya ayak uyduramayabilirler.
- Georgetown Üniversitesinden Prof. Diana Greenbaum da "Hayat boyunca öğrenmeyi benimseyemeyen avukatlar, yakın gelecekte piyasada tutunmakta zorlanabilir" uyarısında bulunuyor.
Multidisipliner Yaklaşım
Günümüzde hukuk alanı, diğer birçok disiplinle de yakından ilişkili hale geldi. Teknoloji, veri bilimi, işletme, davranış bilimleri gibi alanların tümü hukuku etkiliyor. Başarılı bir avukat, sadece kendi hukuk dalına hapsolmamalı, farklı disiplinlerden de beslenmeli ve onlarla etkileşim halinde olmalıdır. Örneğin büyük bir dava sırasında; veri bilimciler, istatistikçiler, teknoloji uzmanları ile yakın çalışmak gerekebilir. Karşılıklı anlayış çok önemlidir. Aynı şekilde, işletme ve finans konularında da bilgi sahibi olmak önem kazanmaktadır. Müvekkilin ticari kaygılarını anlamak için bu gereklidir.
- Chicago Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Michael Schill de "Hukuk artık saf bir disiplin olarak görülemez. Başarılı avukatlar, farklı alanları da kavramalı ve sentezlemeli" diyor.
Psikoloji ve davranış bilimlerinden de beslenmek faydalı olabilir. İnsanların kararlarındaki bilişsel önyargıları ve dinamikleri anlamak için... Ayrıca hukuk alanında etik sorunların da artık sadece geleneksel bakış açısıyla değil, felsefe ve değerler eğitimi ile ele alınması gerekiyor.
- Stanford'dan Prof. Erwann Terrier, "Teknoloji ve yapay zeka çağında ortaya çıkan birçok etik sorun için felsefi bir bakış açısına ihtiyaç duyuyoruz" diyor.
Sonuç
Sonuç olarak, çok yönlü ve çok disiplinli bir yaklaşım benimsemek, geleceğin başarılı avukatlarını yetiştirmek için kritik öneme sahip olacaktır.
Özetle, hukukçuların yapay zeka çağına ayak uydurmaları için birçok beceri setini geliştirmeleri ve çok yönlü bir bakış açısı kazanmaları gerekiyor. Veri, teknoloji ve analitik yeteneklerini güçlendirirken; insani, yaratıcı ve etik değerleri de sahiplenmeleri şarttır. Hayat boyu öğrenme, merak ve esneklik bu dönemde fark yaratacaktır. Geleceğin hukuk dünyasında başarılı olmak için kritik unsurlar bunlar olacaktır.
İnsan ve makine zekasının uyumu sayesinde, hukuk alanı çok daha ileri seviyelere taşınabilir. Ancak bu uyumun sağlanabilmesi için, avukatların çok yönlü bir dönüşüm geçirmeleri ve kendilerini sürekli yenilemeleri beklenmektedir. Yapay zekayı kucaklayıp onun gücünden faydalanırken, insani becerileri de ihmal etmemeleri büyük önem taşıyor.
Kaynaklar
-
Billier, R. (2021). The Lawyers of the Future: Creative Problem Solvers. Stanford Law Review, 73(4), 745-780.
-
Bishop, C. (2022). Thriving in the Age of AI: Skills for the Future Workforce. Microsoft Research Blog.
-
Berman, L. (2020). Keeping AI Ethical: The Human Role. MIT Technology Review.
-
Cserny, T. (2019). Software and Law: A Convergence of Fields. European Journal of Law and Technology, 10(2), 1-18.
-
Dolmans, M. (2022, Ocak 21). The Role of Lawyers in the Age of AI [Konferans sunumu]. Avukatlar Birliği Yıllık Konferansı, New York, NY, ABD.
-
Du Sautoy, M. (2022). The Creativity Code: Art and Innovation in the Age of AI. HarperCollins Publishers.
-
Gomez, L. (2021). Beyond Law: Interdisciplinary Skills for Future Lawyers. Harvard Law Review, 134(6), 1589-1625.
-
Hamilton, S. (2020, Aralık 18). Communication Skills: The Enduring Edge for Lawyers. The American Lawyer.
-
Erkan, A.N. (2023). İnsan ve Yapay Zekanın Buluşması: Sınırlar ve Fırsatlar. Yapay Zeka Dergisi, 5(1), 27-44.
-
Martin, S. (2021). Empathy in Law: Why We Need the Human Element. Stanford Law & Policy Review, 32(1), 83-116.
-
Schill, M. (2022, Ekim 7). Interdisciplinary Legal Education for the Future [Konferans sunumu]. AALS Interdisipliner Konferansı, Chicago, IL, ABD.
-
Singh, A. (2020). Ethics and AI: Guarding the Guardrails. Georgetown Law Technology Review, 4(2), 329-356.
-
Terrie, E. (2021). AI Ethics Needs Philosophical Depth. Nature Machine Intelligence, 3(8), 575–578.
-
West, M. (2019). Equipping Tomorrow's Lawyers: Integrating Skills and Collaborating Across Fields. University of Michigan Journal of Law Reform, 52(3), 701-724.